Wetenschap van de Mens & Beroepen van het Menselijke (D3)

Dit boek is alleen beschikbaar in het Frans

Door het algemene van het universele te onderscheiden, zet Adrien Morel zijn reflectie voort over de breuklijn die hij in de vorige delen heeft behandeld: eerst tussen relativisme en relativiteit, vervolgens tussen empirie en ingenieurswetenschap. Het gaat om dezelfde grens, dezelfde tegenstelling, hetzelfde antagonisme dat men terugvindt in alle domeinen waarin men met de mens te maken heeft en waarin men probeert hem theoretisch te benaderen.

Men treft dit alternatief dan ook aan in de wetenschappen, maar eveneens in de samenleving. Onder verschillende voorbeelden behandelt de auteur in het bijzonder het verband tussen de zorgberoepen en de politiek. Dat begint al bij de definitie van geestesziekte. Is de zieke eenvoudigweg iemand die niet is zoals de anderen, iemand die afwijkt van het algemene geval? In dat geval worden marginalen en dissidenten al snel gepsychiatriseerd. Totalitaire regimes maken daar gebruik van, terwijl westerse goedwillenden zich erover verontwaardigen in naam van de mensenrechten.

Adrien Morel laat ons zien dat het twee verschillende benaderingen zijn om de excessen van een logica aan te vechten, of om de logica die tot deze excessen leidt wetenschappelijk ter discussie te stellen. En helaas beperkt het humanisme zich tot de eerste benadering.

Het alternatief heeft betrekking op de manier waarop men de mens definieert, en de inzet ervan is een nieuw humanisme.

Als het zijn plaats in de geschiedenis wil behouden, moet het land van het humanisme, van de mensenrechten en van het universele beginnen met op te houden het algemene met het universele te verwarren.